Sağlıklı Beslenmeye Başlangıç Rehberi - Haber DibimdeHaber Dibimde

6 Aralık 2021 - 23:09

Sağlıklı Beslenmeye Başlangıç Rehberi

Sağlıklı Beslenmeye Başlangıç Rehberi
Son Güncelleme :

20 Kasım 2021 - 16:30

Günümüzde tüketim çılgınlığı hızla artarken, yiyecek sektörü de bundan payını almaya devam ediyor elbette. Sağlıklı beslenmenin öneminden bahsediliyor fakat neden sağlıklı beslenmeliyiz/beslenmeli miyiz, veya nasıl sağlıklı besleneceğiz; bunlara gereken önemin verilmediğini düşünüyorum. Üzeri kapalı bırakılan sorular ve detaylarına inilmemesi insanları daha çok bilinçsiz bir tüketime sevk ediyor.

Detayına inmemiz veya bakış açımızı geniş tutmamız gereken önemli detayları atlıyoruz. Çevremizin, büyük toplulukların bazen yanlış olup olmadığını düşündüğümüz çoğu fikirlerine uyum için katılıyoruz. Kendimize sağlıklı beslenmeden doğan sağlıklı bedene sahip olma hakkını ne zaman tam hakkıyla verebileceğiz?

Öncelikle neden sağlıklı beslenmemiz gerekir sorusuna değinerek klasik sağlıklı beslenme rehberlerinden farklı birkaç konudan bahsetmek istiyorum.

Çevremizde de sık sık duyduğumuz şu kalıp “Nasıl olsa öleceğiz ne fark edecek ki?” eminim size tanıdık gelmiştir. Sadece nasıl olsa öleceğimize odaklanan bu cümle, yaşarken nasıl yaşayacak olacağımızı bize unutturuyor. Daha sağlıklı, kontrollü, mutlu, dengeli bir hayat sürmek mümkünken neden sürekli sağlığımızı düzeltmekle uğraşıp bir yandan “Neyse nasıl olsa öleceğiz.” cümlesini hayat felsefemiz haline getirip sorunlu sıkıntılı bir hayatı seçmeyi tercih ediyoruz? Sonuçlarını hemen göremediğimiz fakat kaçınılmaz bir sonucu olduğunu bildiğimiz dengesiz beslenmeyi savunuyoruz. Veya daha kötüsü bu konuda hem yakınıp hem de alışkanlıklarımızı değiştirmeye binlerce kilometre uzaktan bakıyoruz.

 

 

Sağlıklı beslenmek, ne aşırı ciddiyettir ne de tamamen göz ardı edilecek bir yaşam biçimidir. Ekmeği hayatımızdan çıkararak veya herhangi bir besini, beslenme alışkanlığımızın dışında bırakarak “Sağlıklı yaşıyorum bunu tüketmiyorum.” dememiz de kulağa biraz gülünç geliyor. Çünkü sağlıklı beslenmek bir yaşam biçimidir. Herhangi bir besin tüketmiş/tüketmemiş olmamız bizim sağlıklı beslenip beslenmediğimizi nokta atışı belirleyemez. Bunun için yediklerimizin ne olduğuna baktığımız kadar ne kadar olduğuna da, ne sıklıkta olduğuna da aynı önemi vermemiz gerekir. Bu bir yaşam biçimidir ve tarzlar, biçimler bir iki kesin maddeyle açıklanamaz. Bazı maddelerin etrafında esnek bir daire oluşturarak şekillenirler.

Sağlıklı beslenme, dengeden ve dikkatten gelir. Denge zaten sürekli duyduğumuz bir kavram. Tüm besinleri dengeli ve ölçülü tüketmekten geliyor. Bildiğimiz kadar uygulayabilmemiz için bu dengenin kendimize özel olduğunu bilmemiz öncelikli bir nokta. Her insanın besin ihtiyacı farklıdır. Bunu sayılarla verilerle işlemek yerine kendimizi gözlemleyerek farkına varmamız ve ilerlememiz daha sağlıklı bir seçenek olabilir. Verilerin gerektiği durumları, hastalıkları göz ardı edersek tabi ki.

Dikkat ise biraz daha arka planda kalmış görünüyor. Yediklerimizin hijyeninden, ambalajlı gıdaların içeriğini okumaya kadar kapsamlı bir kavram. Tükettiğimiz besinlerin hijyenik olup olmaması kontrol etmemiz gereken önemli bir durum. Bunu ambalajlı gıdalardan çok açıkta satılan gıdalarda göz önünde bulundurmamız gerek. Ek olarak günümüzün Covid -19 ‘u olaya daha net bir bakış açısı getiriyor.

 

İlk maddemiz; hijyeni kontrol etmektir. Çünkü sağlıklı olan bir gıdayı tüketiyorsak bile hijyen yoksa gıdanın ne kadar sağlıklı olduğu hakkında bir defa daha düşünmemiz gerekebilir. İkinci maddemizde ise gıdaların içeriğine yer verebiliriz. “Ambalajlı gıdaların hiçbirini tüketmeyin.” şeklinde konuşmalar geçiyor ve hepimiz tanık oluyoruz. Burada bir genelleme söz konusu ve genellemelerde ayırt etmek için bazı ipuçlarına ihtiyacımız olur. İpucumuz ise her gıdayı kendi içerisinde değerlendirmek olabilir. Veya buna her gıdayı tek tek incelemek de diyebiliriz.

Aldığımız ambalajlı gıdaların ön yüzüne ambalajında yazan “doğal, şekersiz, diyet..” tarzında yazılarına aldanarak diyet ve doğal bir ürün olmasıyla uzaktan yakından ilişkisi olmayan veya şekersiz bir ürünün içerisine aslında daha sağlıksız tatlandırıcıların doldurulduğu ürünleri gözden kaçırıyoruz. Gıdaların etiketini okumak doğal bir şeyden çok abartı gibi görüldüğü durumlar oluyor veya titizlikmiş gibi. Hayır. Gıda etiketini okumak zaten üzerinde durulmadan yapılması gerekilen bir şeydir. Bu bizim sorumluluğumuzdadır. Elinize aldığınız her gıdanın etiketini okuyun. Sağlıklı beslenmeye çıkan ikinci adımınız bu olsun. Çünkü içeriğinde ne olduğunu bilmeden dışına bakarak ürün hakkında sadece yanılgınızla kalmanız büyük bir olasılıktır.

Etiket okumada tabi ki bir ihtiyaç vardır. Neyin tüketiminize uygun neyin tüketmeseniz de olur durumuna uyacağını bilebilmek için içeriğindekiler kısmına genel hatlarıyla hakim olmanız gerekir. Bilmediğiniz içerikleri öğrenerek, kontrol sağladıktan sonra kendiniz için iyi olup olmadığını düşünmeniz daha sağlıklıdır.

 

Daha Fazla Sebze ve Meyve
Meyve ve sebzelerin doğal olması bir yana, vücudumuza sağladığımız vitaminlerin çoğu da meyve ve sebzelerden gelir. Her gün sebze tüketimi, en az bir porsiyon meyve tüketimi dengeli bir beslenmede başrolü oynayacaktır. Lif açısından zengin olmaları da ek avantajlarıdır. Daha zinde hissetmeyi arttırmak ve sağlıklı beslenmede motivasyon sağlamak için sebze, meyvelerden bol bol faydalanın.

 

Kaliteli Karbonhidrat Tüketimi
Açlık ve tokluk hissimiz, kan şekerimizin dengesine göre kendini gösterir. Kan şekerinizin aniden yükselmesine veya yüksek seviyelere çıkmasına neden olacak besinler tüketmek daha çabuk doyup, daha çabuk acıkmanıza ve bir yemek döngüsüne girmenize neden olur. Karbonhidrat tüketiminin büyük çoğunluğunu sağlıklı ve daha tok kalmanızı sağlayacak olan kaliteli karbonhidrat kaynaklarından alırsanız kan şekeri seviyeniz olabildiğince dengede kalarak ilerler. İşlenmiş rafine buğday unu yerine tam buğday unu, yulaf ezmesi tüketimi gibi küçük değişikliklerle başlayabilirsiniz. Ayrıca rafine şekeri (ve basit şeker) azaltmak da farkedilir ölçüde beslenmenizi etkileyecektir. Rafine şeker, kan şekerinizin hızla yükselip hızla düşmesine neden olduğundan dolayı, acıkma sürenizi kısaltır, şekere olan bağımlılığınızı arttırır ve sizi bir yeme döngüsünde bırakır. Özellikle aldığımız ambalajlı gıdalarda içeriğini okumadığımız sürece farketmeyerek yarısından fazlasında şeker tüketiyoruz. En bunda da mı diyeceğimiz ürünlerde şeker yazısı içindekiler kısmından bizlere kendini takdim ediyor. Kalitesiz bir karbonhidrat kaynağı ve vücudumuz için sağlıklı bir seçenek olmayan rafine şekeri beslenme alışkanlığımızdan ne kadar çabuk çıkarır veya olabildiğince azaltırsak o kadar iyi olacaktır. “Beynimizin şekere ihtiyacı var.” savunmalarının kaynağının ne kadar sağlam olduğuna dair detaylı bir analiz gerekir. Çünkü beynimiz, ihtiyacı olan şekeri zaten tükettiğimiz besinlerdeki şekerden karşılamakta. Şeker sadece rafine şekerden ibaret değildir. Bu konu detaylı açıklanmaya ihtiyacı olan bir konu olduğu için bu noktada çok üstünde durmayacağım.

 

Olabildiğince Doğal
Olabildiğince doğala yaklaşıp katkı maddelerinden ve basit şekerden (rafine şeker ve buğday unu gibi gizli şeker içerenler) uzak durmak bize sağlıklı bir beslenmede kilit adımları atmış olmamızı sağlayacaktır. Bunları sağlıksız alışkanlıklar sigara/alkol vs dışında gıda tüketimi olan ortalama bir birey için söylüyoruz. Daha doğal, kaliteli, sade bir beslenme alışkanlığına ulaştığınızda aradaki farkı çok net görebiliyor olacaksınız.

Nisa Nur Aydın

YORUM YAP

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.